Wonen | Publicaties

Jongeren, wonen en sloop

Gedwongen verhuizing door herstructurering is voor jongeren een ingrijpend proces. De herstructurering van een wijk levert veel stress en onzekerheid op voor jongeren. Toch hebben jongeren geen of nauwelijks inbreng in de herstructureringsprogramma’s terwijl ze een duidelijk beeld hebben van een veilige, mooie en leefbare omgeving. Hun leefwereld wordt benaderd door de ogen van de volwassene.

De bundel 'Jongeren,wonen en sloop, herstructurering door de ogen van jongeren' is gebaseerd op twee onderzoeken, uitgevoerd door de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht. De bundel gaat in op de beleving van herstructurering door jongeren en het effect op hun sociale stijging. Het laat u door de ogen van jongeren kijken en geeft u concrete aanbevelingen om iets met die observaties te doen.

De nieuwe groei heet krimp. Een perspectief voor Parkstad Limburg

Parkstad Limburg neemt demografisch gezien een bijzondere positie in Nederland in. Het geboortecijfer is lager en de vergrijzing groter dan elders in Nederland. Met als gevolg een natuurlijke krimp van de bevolking. Daarbij komt een extra bevolkingsverlies door de migratie naar Duitsland en België. Het bestuur van Parkstad Limburg wil investeren in nieuwe en vernieuwende impulsen die op constructieve wijze gebruik maken van deze demografische ontwikkelingen. Om een goed beeld te krijgen van de situatie is een aantal onderzoeken uitgevoerd waarvan de uitkomsten onder redactie van Jan Latten (UvA en CBS) en Sako Musterd (UvA) gebundeld zijn. In deze bundel leest u meer over de achtergronden van de demografische ontwikkelingen in Parkstad Limburg.

De sociale betekenis van de buurt

In de STIP-publicatie ‘De sociale betekenis van de buurt’ gaat onderzoekster Fenne Pinkster in op de vraag in hoeverre wonen in een arme wijk een belemmering kan vormen voor de arbeidsperspectieven van bewoners. Zij benadrukt vooral het belang van sociale netwerken van bewoners. In haar onderzoek vergelijkt ze de sociale betekenis van de buurt voor bewoners van de achterstandswijk Transvaal-Noord met die uit de gemengde wijk Regentesse in Den Haag. De publicatie sluit af met een aantal inzichten die beleidsmakers kunnen meenemen in hun werk.

Naoorlogse wijken

De aanleiding voor dit onderzoek ligt bij een vraag van het Tweede Kamerlid Poppe: Hoe is het mogelijk dat de vroeg-naoorlogse wijken zijn afgegleden naar probleemwijken? Had dit voorkomen kunnen worden en kan ervoor gezorgd worden dat andere wijken niet eveneens gaan afglijden? Deze vragen waren voor de minister voor Wonen, Wijken en Integratie - Ella Vogelaar - aanleiding om Nicis Institute te verzoeken nader onderzoek te doen. In dit onderzoek is vanuit verschillende invalshoeken naar een antwoord gezocht. Ten eerste hebben de Utrechtse onderzoekers Bolt, Van Kempen en Van Beckhoven de wetenschappelijke literatuur over buurtverval verkend. De tweede bijdrage is van Radboud en Godfried Engbersen, die het oorspronkelijke gedachtegoed achter de vroeg-naoorlogse wijken reconstrueren. Zij confronteren dat met de ervaringen die in de latere ‘probleemwijken’ zijn opgedaan en trekken daaruit lessen voor de toekomst. De derde invalshoek bestaat uit de beschrijving van een aantal concrete vroeg-naoorlogse wijken (ontwerp, ontwikkeling, problemen), als illustratie van de processen die in de andere bijdragen in meer algemene zin worden beschreven. Daarnaast is een korte kwantitatieve schets van de vroeg-naoorlogse wijken en hun problemen gegeven. De auteurs doen tot slot een poging een aantal lessen te trekken. Wat weten we over de oorzaken van bloei en verval? Welke beleidsmaatregelen zijn effectief in het voorkomen of tegengaan van problemen? Tot welke beleidsaanbevelingen leidt onze analyse?

Na de sloop

Het is vrij logisch om problemen aan te pakken op de plek waar ze bestaan. Maar het gevolg is vrijwel altijd verplaatsing van de problemen naar andere plekken. Dit effect wordt het waterbedeffect van gebiedsgericht stedelijk beleid genoemd. De vraag of dergelijke effecten ook voorkomen na fysieke herstructurering wordt in deze publicatie van Anne Slob, Gideon Bolt en Ronald van Kempen (UU) besproken. Waar gaan mensen heen na de herstructurering van hun wijk? Veroorzaakt dat elders problemen? Wat zijn motieven en redenen voor mensen om wel of niet terug te keren? Kortom, wat gebeurt er na de sloop?