Welzijn & Integratie | Publicaties

De publicaties van het Nicis Institute zijn gratis. Ze zijn echter uitsluitend te bestellen door de doelgroepen van het Nicis Institute. Dit zijn betrokkenen bij het grotestedenbeleid in Nederland (in de 31 grote steden, G4 en G27, bij de rijksoverheid, bij maatschappelijke instellingen en koepels van overheden) en medewerkers van universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstellingen.



Effectieve aanpak van risicojongeren
	Ondanks de vele inspanningen van afgelopen jaren blijft de problematiek van oververtegenwoordiging van Marokkaanse en Antilliaanse jongeren in de criminaliteit manifest. De problemen blijken hardnekkig en complex. Een effectievere aanpak van overlast en criminaliteit kan worden bereikt door wetenschappelijke kennis en praktijkervaring met elkaar te verbinden. In 2010 is op initiatief van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Veiligheid en Justitie samen met Nicis Institute de Training Kennisfundament ontwikkeld. Het Kennisfundament is bedoeld voor beleidsmakers en professionals die zich richten op jeugdcriminaliteit. In de publicatie ‘Effectieve aanpak van risiciojongeren’ zijn de belangrijkste bevindingen van de Trainingen Kennisfundament verzameld.

	De afgelopen jaren is in Nederland het aantal tijdelijke arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa fors toegenomen. Om meer zicht te krijgen op hun leefsituatie, arbeidspositie en toekomstperspectief verricht de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met NICIS Institute en negen gemeenten (Breda, Den Haag, Dordrecht, Hillegom, Katwijk, Moerdijk, Rotterdam, Westland en Zundert) een onderzoek onder deze groep. In totaal worden in de genoemde gemeenten ruim 600 arbeidsmigranten uit Polen, Roemenië en Bulgarije geïnterviewd. Het eerste deelrapport het verslag van het onderzoek naar deze migranten in Rotterdam, waarbij bijzondere aandacht is besteed aan de Bulgaren.

Arbeidsmigranten uit Polen, Bulgarije en Roemenië in West-Brabant
	De situatie van Midden- en Oost-Europese arbeidsmigranten in de West-Brabantse gemeenten Breda, Moerdijk en Zundert is heel verschillend. Dat geldt zowel voor de leefsituatie, de arbeidsmarktpositie als het toekomstperspectief. Dat blijkt uit het onlangs verschenen onderzoeksrapport van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Arbeidsmigranten uit Polen, Roemenië en Bulgarije in Den Haag
	Het aantal geregistreerde personen uit Midden- en Oost-Europa (MOE-landers) in Den Haag is in 2 jaar tijd verdubbeld: van ruim 5.000 naar ruim 10.000. De snelst groeiende groep zijn de Bulgaren. Zij hebben een slechte arbeidspositie. Het merendeel van hen heeft geen reguliere baan en is actief in de informele economie. Dit blijkt uit het onlangs verschenen onderzoeksrapport over MOE-landers in Den Haag van de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met Nicis Institute.

Poolse arbeidsmigranten in Westland
	De gemeente Westland is een van de belangrijkste agrarische glastuinbouwgebieden in Nederland en daarmee van de wereld. Het grootste deel van de werkzame Polen is daar pas recent naartoe gekomen, meestal via een uitzendbureau. De helft van de arbeidsmigranten in het Westland wil slechts kort (hooguit 1 of 2 jaar) in Nederland blijven. Dit blijkt uit het onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met Nicis Institute naar de leefsituatie en arbeidsmarktpositie van Poolse arbeidsmigranten in de gemeente Westland.

Poolse arbeidsmigranten in Hillegom en Katwijk
	Een kwart van de Poolse arbeidsmigranten in de duin-en bollenstreek Hillegom en Katwijk wil slechts kort (hooguit 1 of 2 jaar) in Nederland blijven. Dit blijkt uit het onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met Nicis Institute naar de leefsituatie en arbeidsmarktpositie van Poolse arbeidsmigranten in de gemeenten Hillegom en Katwijk.

De onbeholpen samenleving
	Waarom is er zo veel humeurigheid, gemopper, woede en onvrede? Waarom is er geen geloof meer in vooruitgang? Hoe komt het dat angst en wantrouwen heersen? We zijn tevreden met ons eigen leven, maar ontevreden over de samenleving, zo blijkt keer op keer uit onderzoek. Waarom? Moeten we dit fenomeen verklaren uit individualisering, die ons asocialer zou maken en niet meer in staat om zinvolle verbanden aan te gaan? Ligt het aan de globalisering, die vertrouwde en begrensde werelden poreus maakt en vreemden schept? Of ligt het aan falende democratisering, die ons zou opzadelen met zakkenvullende bestuurders en politiek reduceert tot slecht theater? Over die vragen gaat dit boek. Aan de hand van een grote hoeveelheid kwantitatief en kwalitatief onderzoek laat De onbeholpen samenleving: burgerschap aan het begin van de 21e eeuw zien dat Nederland vol goede bedoelingen zit, maar dat het burgers lang niet altijd makkelijk valt daaraan vorm te geven.

Over de rode loper
	Taal wordt door kennismigranten (expats) in Rotterdam als belangrijkste obstakel ervaren om te integreren in de samenleving. Zowel de communicatie met instanties als de contacten met Nederlanders zijn moeilijk voor expats. Zij beheersen de Nederlandse taal niet (voldoende) en er is onvoldoende Engelstalige informatieverstrekking. Gemeentelijk beleid kan ervoor zorgen dat zij zich meer welkom voelen en langer in de stad blijven wonen en werken.

Arbeidsmigranten uit Bulgarije, Polen en Roemenië in Rotterdam
	De afgelopen jaren is in Nederland het aantal tijdelijke arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa fors toegenomen. Om meer zicht te krijgen op hun leefsituatie, arbeidspositie en toekomstperspectief verricht de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met NICIS Institute en negen gemeenten (Breda, Den Haag, Dordrecht, Hillegom, Katwijk, Moerdijk, Rotterdam, Westland en Zundert) een onderzoek onder deze groep. In totaal worden in de genoemde gemeenten ruim 600 arbeidsmigranten uit Polen, Roemenië en Bulgarije geïnterviewd. Het eerste deelrapport is nu gereed. Het is het verslag van het onderzoek naar deze migranten in Rotterdam, waarbij bijzondere aandacht is besteed aan de Bulgaren in deze stad.

Onder de mensen
	Vermaatschappelijking van de zorg is zo’n vijftien jaar geleden als beleidslijn ingezet om kwetsbare mensen uit de instellingen zoveel mogelijk in gewone woonbuurten te huisvesten, tussen ‘normale’ mensen. In de publicatie ‘Onder de mensen’ worden de effecten van dit beleid onderzocht. De Universiteit van Amsterdam, DSP-groep en Bureau Ruyterveer hebben gekeken naar de ervaringen van psychiatrische patiënten en mensen met een verstandelijke beperking. Zij laten zien dat het beleid van extramuralisering wel heeft geleid tot zelfstandigheid in de huisvesting, maar niet tot een grotere integratie of participatie. De wijk speelt een veel minder grote rol voor deze kwetsbare groepen dan beleidsmakers er destijds van verwachtten.

Het Rendement van Zalmgedrag
	Dit is het verslag van een ‘flitsonderzoek’ naar de omstreden projectencarrousel in de sociale sector. Stel je voor: een laboratorium vindt een nieuw medicijn uit dat aantoonbaar werkt tegen hoofdpijn. Na succesvolle proeven wordt het in een lade opgeborgen en enkele maanden later start een nieuw experiment met hetzelfde doel. In het bedrijfsleven ondenkbaar, in het sociale wereldje, praktijk van alledag. Er is ook een tegengeluid te horen: in de projectencarrousel krijgen betrokken entrepreneurs met kwaliteiten de kans om iets moois neer te zetten voor de betrokken doelgroepen. En daar wordt van geleerd. Er zijn verschillende percepties over de projectencarrousel. Wat is er aan de hand? Tegen de stroom in zijn er projecten die transformeren tot gerespecteerde sociale bedrijven, we noemen dat het resultaat van ‘zalmgedrag’. En er bestaan voorbeelden van nieuwe samenwerkingsvormen in de frontlinie die kans krijgen te verduurzamen. We leerden veel van hen. Lopende het onderzoek stuitten we op een veenbrand: er lijkt sprake van een groeiende verduurzamingsbeweging van succesvolle frontlijninitiatieven. Het team van ‘aanpak van de projectencarrousel’ ging deel uitmaken van een proces van reflectie maar ook van een beweging om verandering tot stand te brengen, kennis aan te dragen en zorg te dragen voor de verslaglegging van de processen en voortschrijdende inzichten. Het verslag van schuivende panelen, confronterende inzichten en lichtpuntjes.

Valkuilen en Springplanken in het onderwijs
	Het rapport ‘Valkuilen en Springplanken’ in het onderwijs is een vergelijkend onderzoek naar tweede generatie Turkse jongeren in zeven Europese landen, geschreven door IMES onderzoeker Maurice Crul e.a. Het grote aantal voortijdige schoolverlaters onder de tweede generatie Turkse jongeren blijkt geen algemeen Europees probleem, maar typerend voor Nederland en Duitsland.

Onder de mensen
	‘De bossen uit de wijken in’, dat is de laatste decennia het uitgangspunt van hoe de maatschappij omgaat met kwetsbare mensen met een beperking. Welk effect heeft deze verplaatsingen op deze groep? En heeft het ook tot meer participatie geleid? De antwoorden op deze vragen vindt u in de publicatie ‘Onder de mensen’ van onderzoekers van de UvA, de DSP-groep en Bureau Ruyterveer.

Wat vinden burgers zelf van burgerschap
	Wie begrijpt hoe burgers zelf over burgerschap denken, kan dat inzicht gebruiken om burgers met meer succes in te schakelen voor de publieke zaak. Hoe dat werkt wordt in dit boekje uit de doeken gedaan. Menno Hurenkamp en Evelien Tonkens beschrijven in het prettig leesbare verslag de bevindingen van hun onderzoek naar de vraag hoe burgers over burgerschap denken. Onderzoek waarin burgers zelf aan het woord waren. In deze publicatie worden verschillende soorten burgerschap geïntroduceerd en kunnen we zien dat veel burgers wel degelijk graag een bijdrage leveren aan de samenleving.

Diversiteit in uitvoering
	Uitvoerders in Amsterdam en Berlijn combineren in de praktijk, ongeacht het beleid, zelf de multi- en monoculturele aanpak bij de benadering van werkloze migrantenjongeren. De mate waarin de culturele achtergrond van een jongere een rol speelt in de aanpak is per geval verschillend. Dat is één van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek van Floris Vermeulen waarover u in deze publicatie kunt lezen. Het boekje geeft bovendien een helder overzicht van de ontwikkeling van de principiële discussie rondom de multiculturele samenleving in Nederland en Duitsland.

De tweede generatie
	De publicatie ‘De tweede generatie: Uitdagingen en kansen voor de stad’ gaat over de tweede generatie Turken en Marokkanen in Amsterdam en Rotterdam. Hoe gaat het met deze jongeren? En welke factoren beïnvloeden hun beslissingen en acties die tot succes of juist tot problemen leiden? Uit gezamenlijk initiatief van Nicis Institute, de twee gemeenten en de UvA schreven drie onderzoekers van het IMES dit rapport. Op basis van hun onderzoek formuleren ze beleidsaanbevelingen waarmee steden op deze groep kunnen inspelen.

Economische kansen van etnische diversiteit
	In dit onderzoek laat Coen Bertens van EIM zien dat etnische verscheidenheid absoluut niet meer gezien hoeft te worden als een belemmering voor economische vooruitgang, zoals dat in het verleden nog wel eens gebeurde. Hij ziet juist kansen in verschillende aspecten van etnische diversiteit: meer en beter ondernemerschap, meer aandacht voor etnische diversiteit op de werkvloer en het werkelijk benutten van de in de steden aanwezige etnische diversiteit voor de attractiviteit van de steden. Deze publicatie biedt vele aanbevelingen en tips voor beleidsmakers in steden.

Wat bezielt de mantelzorger?
	In deze publicatie beschrijven Ger Palmboom en Jeannette Pols (in opdracht van het Onderzoeksnetwerk Wmo) de bevindingen van hun onderzoek naar de motieven, beweegredenen en bezieling van mantelzorgers in Amsterdam. De onderzoekers hebben zich dus afgevraagd wat mantelzorgers bezielt om voor hun naasten te zorgen. Wat motiveert mensen? Wat zijn hun knelpunten en hoe kunnen gemeenten beter helpen en ondersteunen? Door de vele citaten van respondenten en de vijf portretten van mantelzorgers geeft dit boekje een prachtig beeld van de drijfveren van deze mensen.

Op zoek naar weerkaatst plezier
	Vrijwilligers, mantelzorgers en professionele hulpverleners maken deel uit van een netwerk van zorgverleners rond een zorgbehoevende. In deze publicatie verkennen de auteurs Evelien Tonkens, Jennifer van den Broeke en Marc Hoijtink de vraag in hoeverre er samenwerking en afstemming is tussen die verschillende partijen. Een goede balans hierin is essentieel voor het voorkomen van overbelasting en voor het creëren van potentiële voldoening van mantelzorgers en vrijwilligers. In het optimale geval is er sprake van een perfecte balans en van weerkaatst plezier: men haalt authentiek plezier en voldoening uit het feit dat men een ander plezier en voldoening schenkt.

Helpt de middenklasse
	Bij de herstructurering van naoorlogse stadswijken is de algemene aanname dat kansarme groepen zich optrekken aan succesvolle buurtgenoten. Gemengde wijken blijken echter weinig contacten over en weer op te leveren. In deze publicatie beschrijven Lex Veldboer (UvA), Matthijs Uyterlinde, Radboud Engbersen en Vasco Lub (Movisie) de resultaten van hun onderzoek naar de rol van de middenklasse in gemengde wijken. Welke ‘middenklassers’ helpen hun buurtbewoners nou eigenlijk vooruit? Is er überhaupt sprake van uitwisseling van sociaal en cultureel kapitaal? En wat kan de rol van sociale professionals zijn bij de contactlegging tussen middengroepen en leden van achterstandsgroepen?

De rotonde van Hamed
	'De Rotonde van Hamed’: Een standaard werk over maatwerk aan mensen met meerdere problemen. Onderzoekers van Aanval op de Uitval (Centre for Government Studies, Universiteit Leiden) hebben hierin barrières in het werken binnen hulp aan mensen met meerdere problemen geanalyseerd en in kaart gebracht. Tevens is een ideaalmodel beschreven voor de hulp aan deze mensen. Daarin wordt duidelijk dat waar professionals ruimte durven te benutten, oplossingen in complexe vraagstukken ontstaan en uitval wordt gereduceerd. Daarmee vormt het ideaalmodel een toekomstagenda voor complexe vraagstukken binnen de publieke zaak in het algemeen en het grotestedenbeleid in het bijzonder.

‘Wat beweegt kinderen?’
	Overgewicht is letterlijk en figuurlijk een groeiend probleem. Indien de huidige ontwikkeling zich voortzet, zal in 2015 naar schatting één op de vijf kinderen obees zijn. Om op een gezond gewicht te blijven, is het dus niet alleen belangrijk om minder en gezonder te eten, maar vooral ook om meer te bewegen. De algemene consensus is dat het belangrijk is om mensen al op jonge leeftijd een gezonde leefstijl aan te leren. Dat betekent dat het belangrijk is om te weten wat kinderen beweegt om soms niet te bewegen. In dit rapport wordt het onderzoek beschreven waarin is gekeken naar de factoren die het sport- en beweeggedrag van kinderen beïnvloeden. Download PDF Bijlagen, 518,9 kb

“Dat is bij jullie toch ook zo?” Het sociaal kapitaal van Marokkaanse vrouwen
	Dit onderzoek is gedaan naar sociaal kapitaal van Marokkaanse vrouwen van de eerste generatie migranten in Rotterdam Delfshaven. Het verplichtende, normerende en dwingende karakter van het huidige emancipatiebeleid stimuleert en motiveert Marokkaanse vrouwen niet om te integreren. Integendeel, het leidt ertoe dat vrouwen zich defensief opstellen en zich meer identificeren met de Marokkaanse dan met de Nederlandse cultuur.

Wanneer werkt participatie


Parels van Integratie 2009
	Te vaak wordt gedacht dat succesvolle integratie-initiatieven vernieuwend moeten zijn. Er is te weinig oog voor reeds bestaande initiatieven die eigenlijk gecontinueerd zouden moeten worden. Daarom stond de vijfde editie van de Parels van Integratie in het teken van de thema’s duurzaamheid en effectiviteit. Een comité van Parelvissers selecteerde uit 93 inzendingen zes Parels van Integratie. Deze prachtige initiatieven staan beschreven in deze publicatie. U leert meer over hun aanpak, de succesfactoren en de leerervaringen. Daarnaast blikken we terug op vijf jaar Parels van Integratie en krijgt u een antwoord op de vraag op welke wijze succesvolle integratie-initiatieven verduurzaamd kunnen worden.

Parels van Integratie 2008
	In 2008 staan de Parels van Integratie in het teken van actief burgerschap. Een comité van Parelvissers koos uit 93 projecten zes Parels van Integratie: prachtige, inspirerende en succesvolle projecten op het gebied van integratie. In de publicatie leest u meer over deze projecten. Het Kennisnet Integratiebeleid en Etnische Minderheden (KIEM) beschreef de aanpak. Daarnaast komen projectleiders en initiatiefnemers zelf aan het woord. Behalve de projecten wordt ook het thema actief burgerschap uitgediept en wordt ingegaan op de vraag welke thema’s randvoorwaardelijk zijn voor een succesvolle uitvoering van projecten in de praktijk.

Parels van Integratie 2007
	De derde editie van de Parels van Integratie stond in het teken van leefbaarheid in de wijk. Uit in totaal 109 inzendingen selecteerde het Comité van Parelvissers acht Parels. Deze publicatie biedt inzicht in deze acht projecten. Tevens leest u meer over de beoordelingsmethodiek die het Kennisnet Integratiebeleid en Etnische Minderheden (KIEM) ontwikkelde in samenwerking met dr. Hendrik Wagenaar. In de reflectie staat wat de succesfactoren zijn van de acht Parels. Hoe slagen zij erin op buurtniveau een duurzame bijdrage te leveren aan integratie én wat betekent dit voor uw stad of wijk? Een inspirerende publicatie voor iedereen die zich bezighoudt met integratie en participatie.

Parels van Integratie 2006
	In 2006 zijn drie Parels van Integratie uitgereikt: één parel voor onderzoek, één voor lokaal beleid en één voor een project. De oproep van het Comité van Parelvissers was niet aan dovemansoren gericht: 117 inzendingen waren er, elf genomineerden, met uiteindelijk dus drie winnaars. Deze publicatie biedt inzicht in alle genomineerde projecten, onderzoeken en beleidskaders. Allemaal zijn ze op hun eigen manier waardevol en kunnen ze als voorbeeld dienen voor iedereen die zich met integratie bezighoudt.